Bí Kíp "Phá Đảo" Quản Trị Học

Nắm trọn các "Thần chú" giải đề, phân biệt các ma trận kinh điển và không bao giờ bị lừa bởi các case study khó nhằn.

💡 Hướng Dẫn Ôn Tập "Phá Đảo" Quản Trị Học

1
Học hiểu bản chất, KHÔNG học vẹt: Đề thi rất hay bẫy bằng tình huống thực tế. Hãy chú ý kỹ các "Thần chú" (P-O-L-C, O-C-E-A-N, U-J-P-M) để nhớ nhanh cốt lõi.
2
Thực hành công cụ giả lập: Đừng chỉ đọc lý thuyết! Hãy thử gõ vào Ma trận SWOT hoặc kéo thanh trượt Lưới Lãnh Đạo. Việc tự tay phân tích sẽ giúp bạn làm bài tự luận (Case Study) cực kỳ mượt mà.
3
Phân biệt rõ các "Cặp khái niệm tử thần": Hãy để mắt tới các bảng so sánh trong web (Efficiency vs Effectiveness, Programmed vs Nonprogrammed). Đây là mỏ điểm trắc nghiệm cực lớn!

Chương 1: Quy Trình Quản Trị Ngày Nay

💡 Management (Quản trị là gì?)

Management = Use Resources → Achieve Goals

Hiệu suất (Efficiency)	Hiệu quả (Effectiveness)
Doing things right (Làm việc đúng cách)	Doing the right things (Làm đúng việc)
Tiết kiệm nguồn lực. Tối thiểu hóa chi phí (Minimize input).	Chọn đúng mục tiêu. Tối đa hóa kết quả (Achieve goals).

🧠

Mẹo nhớ: EFFICIENT = Ít tiền hơn | EFFECTIVE = Đúng hướng hơn. Công ty tốt cần CẢ HAI.

Thần chú 4 Chức năng: P-O-L-C

Planning (Hoạch định)Đặt mục tiêu, Chọn chiến lược, Phân bổ nguồn lực.

Organizing (Tổ chức)Sắp xếp nguồn lực, Chia phòng ban, Quyền hạn.

Leading (Lãnh đạo)Truyền cảm hứng, Dùng influence & communication.

Controlling (Kiểm soát)Đảm bảo đúng kế hoạch, Sửa sai nếu cần.

Cấp Bậc & Kỹ Năng Quản Trị

Level	Làm gì?	Kỹ năng quan trọng nhất
Top	Quyết định chiến lược, Nghĩ lớn.	Nhận thức (Conceptual)
Middle	Quản lý First-line.	Nhân sự (Human) - Cần ở mọi cấp
First-line	Quản lý trực tiếp nhân viên.	Chuyên môn (Technical)

📷

Chương 2: Manager as a Person (Tính cách, Cảm xúc)

Thần chú tính cách: O-C-E-A-N

📷

O - Openness: Sáng tạo, dám thử cái mới.

C - Conscientiousness: Kỷ luật, trách nhiệm, cẩn thận.

E - Extraversion: Hướng ngoại, hòa đồng.

A - Agreeableness: Dễ chịu, tốt bụng, hợp tác.

N - Negative affectivity: Hay tiêu cực, căng thẳng, soi mói.

👉 Đề dễ hỏi: Đặc điểm nào tốt cho Manager? Cao ở Openness + Conscientiousness + Extraversion.

Các phẩm chất cốt lõi khác

Locus of Control (CỰC DỄ HỎI)

Internal (Chủ động): Tin vào bản thân, không đổ lỗi. (Tốt cho quản lý)

External (Thụ động): Tin vào may mắn, đổ lỗi hoàn cảnh.
Self-esteem: Tự tin vào năng lực bản thân. Cao → Làm tốt hơn.
Need for Achievement: Thích thử thách, đặt mục tiêu cao.

Lưu ý: Một Entrepreneur (Nhà khởi nghiệp) thường hội tụ đủ: High Openness + Internal Locus + High Self-esteem + High Need for Achievement.

Values, Attitudes & Mood

Terminal Value: Mục tiêu cuối cùng (VD: Hạnh phúc, thành đạt).
Instrumental Value: Cách hành xử để đạt mục tiêu (VD: Trung thực, chăm chỉ).
OCB (Org Citizenship Behavior): Làm vượt nghĩa vụ, giúp đồng nghiệp không đòi hỏi thêm lương. Rất có lợi cho cty.
Mood vs Emotion: Mood (Tâm trạng) kéo dài lâu hơn, nhẹ hơn. Emotion (Cảm xúc) ngắn nhưng mạnh mẽ hơn.

Chương 5: Decision Making (Cực kỳ quan trọng)

Các Phân Loại Quyết Định

Programmed	Routine, có rule, lặp lại. (VD: Chấm công).
Nonprogrammed	Unusual, mới, không có rule. (VD: Ra mắt SP mới).

Classical Model	Giả định có đủ thông tin → Quyết định tối ưu.
Administrative	Thực tế thiếu thông tin → Quyết định "đủ tốt" (Satisficing). Không có QĐ hoàn hảo.

📷

Risk vs Uncertainty & Group Decision

Risk: Biết xác suất xảy ra.
Uncertainty: Hoàn toàn không biết xác suất.
Groupthink: Nhược điểm của họp nhóm. Cả nể nghe leader, không ai dám phản biện.
Devil's Adv.: Đóng vai "Ác quỷ" cố tình phản biện để kiểm tra lỗ hổng của quyết định.

Sáng tạo & Khởi nghiệp

Creativity: Nghĩ ra ý tưởng mới.
Innovation: Áp dụng ý tưởng đó vào thực tế.
Entrepreneur: Tự mở công ty riêng.
Intrapreneur: Làm thuê nhưng sáng tạo SP mới trong công ty.

Chương 6: Planning & Strategy (Hoạch định & Chiến lược)

Mission Statement & Chuỗi liên kết

Bản tuyên bố sứ mệnh phải trả lời được 4 câu: Why exist? What products? Who customers? How different?

Mission (Why) → Goals → Strategy (How) → Action Plans (What)

Phân loại Kế hoạch:

Standing Plans (Thường trực): Dùng nhiều lần (Policies, Rules, SOP).
Single-Use Plans (Đơn dụng): Dùng 1 lần (Program, Project).

3 Levels of Strategy (SIÊU QUAN TRỌNG)

Level	Câu hỏi cốt lõi
Corporate	Ngành nào nên tham gia? (Mở rộng hay thu hẹp quy mô).
Business	Cạnh tranh thế nào? (Giá rẻ hay Khác biệt hóa).
Functional	Phòng ban hỗ trợ ra sao? (Marketing, R&D).

📷

🛠️ Công cụ: Phân tích SWOT (Tự Luận) Interactive

Internal: Strength, Weakness External: Opportunity, Threat

Điểm mạnh

Điểm yếu

Cơ hội

Thách thức

Chương 9-13: Động Lực, Lãnh Đạo & Giao Tiếp

Thuyết Kỳ Vọng (Expectancy Theory)

📷

Phải hội đủ 3 yếu tố (Thiếu 1 là động lực = 0):

Expectancy (Kỳ vọng): Tin rằng nỗ lực → Làm được. Tình huống: "NV không tin làm được".
Instrumentality (Tính công cụ): Tin rằng làm tốt → Có thưởng. Tình huống: "NV không tin công ty sẽ thưởng".
Valence (Hóa trị): Phần thưởng đó hấp dẫn. Tình huống: "Thưởng bèo quá, chê!".

Thuyết Công Bằng (Equity) & Maslow

Equity: Bản chất là So Sánh. NV so sánh (Input/Outcome) của mình với người khác. Thấy bất công (Underpayment) là mất động lực dù lương cao.

📷

Quy tắc Maslow: Đi từ đáy lên. Phải thỏa mãn Sinh lý (Tiền) → An toàn → Xã hội → Tôn trọng → Tự thể hiện (Phát huy tối đa).

5 Nguồn Quyền Lực & Lãnh Đạo Chuyển Đổi

Hợp pháp (Legitimate): Do chức danh (Giám đốc giao việc).
Khen thưởng (Reward): Cho cái họ muốn (Tăng lương).
Cưỡng chế (Coercive): Khả năng trừng phạt (Sa thải). Lạm dụng → giảm động lực.
Chuyên môn (Expert): Giỏi phân tích cổ phiếu → mọi người tin theo.
Tham chiếu (Referent): Sức hút cá nhân, được yêu mến, ngưỡng mộ.

Transactional (Giao dịch)	Thưởng - Phạt, Ngắn hạn, Ổn định. Lính rệu rã chỉ cày vì lương.
Transformational (Chuyển đổi)	Truyền cảm hứng, Dài hạn, Thay đổi (Kích thích trí tuệ, Charismatic).

👑 Công cụ giả lập: Lưới Lãnh Đạo (Blake & Mouton)

Thử kéo thanh trượt để xác định phong cách quản lý của Sếp!

Quan tâm Công việc (KPI): 5 Quan tâm Con người: 5

Kết quả Tọa độ

Ôn hòa (5,5)

Cân bằng yêu cầu công việc & tinh thần.

Con người (1-9)

Công việc (1-9)

Thờ ơ

Độc đoán

CLB

Đồng đội

Ôn hòa

Quá trình Giao tiếp (Ch.13)

Sender → Encode → Message/Medium → Decode → Receiver → Feedback

Nhiễu (Noise) làm giảm hiệu quả ở mọi khâu.

📷

Information Richness (Từ Cao tới Thấp):
1. Face-to-Face (Trực tiếp - Cao nhất)
2. Spoken Electronically (Điện thoại, Zoom)
3. Personally Addressed Written (Email gửi đích danh)
4. Impersonal Written (Thông báo chung - Thấp nhất)

IT & E-Commerce

B2B: DN với DN (VD: Nhà máy mua linh kiện). Giao dịch nội bộ ngành.
B2B Marketplace: Sàn kết nối người mua/bán sỉ. (VD: Alibaba.com).
B2C: DN bán trực tiếp cho khách cá nhân. (VD: Shopee, Amazon).

Sổ Tay Quản Trị Học